Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler’in karar alma mekanizmasının yeniden yapılandırılması gerektiğini belirterek, Güvenlik Konseyi’ndeki veto ayrıcalığının kaldırılması çağrısında bulundu. Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı yazıda, küresel sistemin İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşan güç dengelerine göre işlemeye devam etmesinin günümüz şartlarıyla bağdaşmadığını savundu.

“Dünya 5’ten büyüktür”

Erdoğan, uzun süredir dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” söyleminin yalnızca temsil sayısının artırılması anlamına gelmediğini belirtti.

Güvenlik Konseyi’ne yeni ayrıcalıklı üyeler eklemenin sorunu çözmeyeceğini ifade eden Erdoğan, asıl değişikliğin veto yetkisinin kaldırılmasıyla başlaması gerektiğini söyledi.

Veto hakkının kaldırılmasını istedi

Erdoğan’a göre hiçbir ülkenin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini tek başına engelleme imkanına sahip olmaması gerekiyor.

Cumhurbaşkanı, bu nedenle BM Genel Kurulu bünyesinde veto ayrıcalığının kaldırılmasını esas alan geniş bir uluslararası mutabakat oluşturulmasını önerdi.

Genel Kurul güçlendirilmeli

Erdoğan, yalnızca veto sisteminin değil, Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki ilişkinin de yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

Önerdiği modelde Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli sürelerle seçilmesi ve görevlerine devam etmek isteyen ülkelerin yeniden çoğunluğun desteğini almak zorunda olması gerektiğini belirtti.

“Geçmişin hiyerarşileriyle gelecek kurulamaz”

Dünya ekonomisinde ve uluslararası siyasette yeni güç merkezlerinin ortaya çıktığını ifade eden Erdoğan, mevcut kurumların bu dönüşüme aynı hızla uyum sağlayamadığını söyledi.

Asya’nın ekonomik ağırlığının arttığını, Afrika ülkelerinin daha güçlü temsil talep ettiğini ve gelişmekte olan ülkelerin uluslararası sistemde daha fazla söz sahibi olmak istediğini belirtti.

Savaş ve krizlere dikkat çekti

Erdoğan; salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar, savaşlar, iklim değişikliği ve düzensiz göç gibi sorunların mevcut uluslararası sistemin eksiklerini daha görünür hale getirdiğini savundu.

Bölgesel sorunların yalnızca dışarıdan belirlenen yöntemlerle çözülemeyeceğini ifade eden Erdoğan, ilgili ülkelerin iradesinin ve bölgesel şartların daha fazla dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Gelişmekte olan ülkeler için finansman çağrısı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, küreselleşmenin refahı tüm ülkelere beklenen ölçüde yayamadığını, gelir dağılımındaki eşitsizliklerin ise devam ettiğini belirtti.

Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkının korunması ve ihtiyaç duydukları finansmana daha kolay ulaşabilmelerinin sağlanması gerektiğini ifade etti.

“Daha adil bir dünya”

Erdoğan, Türkiye’nin çok taraflı diplomasi tecrübesiyle BM reformuna yönelik çalışmaları desteklemeye devam edeceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı, “Bugünün dünyasında kalıcı barışın, birbirinden kopuk ve birbiriyle konuşmayan blokların çoğalmasıyla kurulamayacağı açıktır” diyerek farklı coğrafyaların tecrübe ve kapasitesinin ortak bir zeminde buluşturulması gerektiğini vurguladı.